Naar overzicht

Arbeid en toekomstbestendigheid van groepshuisvesting voor kalveren

Gepubliceerd op: 29 October 2026

KTC Zegveld en VDK-Agri BV (CalfOTel) hebben gewerkt aan een onderzoek naar het optimaliseren en toekomstbestendig maken van groepshuisvesting voor kalveren van circa één/drie weken tot drie/vier maanden oud.

Meld je aan voor de nieuwsbrief!





    Door de verwachte veranderingen in wet- en regelgeving rondom de huisvesting van kalveren en de toenemende eisen vanuit de sector groeit de behoefte aan aangepaste huisvestingssystemen.

    Opzet van het onderzoek

    Het onderzoek richtte zich op de vergelijking tussen de reguliere CalfOTel XL-5 groepshuisvesting en de aangepaste, experimentele CalfOTel XL-5 groepshuisvesting. In totaal werden vier groepshokken gebruikt: twee reguliere, REG 1 en REG 2, en twee experimentele groepshuisvestingen, EXP 1 en EXP 2.

    De kalveren werden bij voorkeur in groepen van drie tot vier kalveren, met vergelijkbare leeftijd en gezondheid, tussen de twee en vier weken oud in de groepshokken geplaatst. De dagelijkse werkwijze bleef zo veel mogelijk gelijk aan de reguliere bedrijfsvoering, met nadruk op welzijn, een droge ligplaats, regelmatig bijstrooien en het schoonhouden van de uitloop.

    KTC Zegveld en VDK-Agri BV hebben onderzocht wat de praktische verschillen zijn tussen beide typen huisvesting. Hierbij stonden twee onderzoeksvragen centraal:

    1. Is er een verschil in vereiste arbeid tussen de reguliere en aangepaste XL-5 groepshuisvesting?
    2. Kunnen kalveren langer verblijven in de aangepaste XL-5 huisvesting ten opzichte van de reguliere XL-5 huisvesting?

    Uitvoering

    Het onderzoek is uitgevoerd gedurende drie onderzoeksrondes. Tijdens iedere ronde werden de arbeidstijden voor verschillende werkzaamheden geregistreerd, waaronder:

    • het bijstrooien van het hok;
    • het uitmesten van de uitloop;
    • het tussentijds uitmesten van de huisvesting;
    • het schoonmaken en verplaatsen van de huisvesting.

    Daarnaast werd de verblijfsduur van de kalveren in de huisvesting geregistreerd. Ook zijn evaluatieformulieren door de verzorgers ingevuld om hun ervaringen met beide huisvestingstypen te beoordelen.

    Resultaten: arbeidsbehoefte

    De resultaten laten zien dat geen structureel verschil in de vereiste arbeid kon worden aangetoond tussen de reguliere en de aangepaste huisvestingen. In sommige rondes vroegen de aangepaste huisvestingen meer arbeid, terwijl in andere rondes juist de reguliere huisvestingen arbeidsintensiever waren.

    In alle huisvestingen en rondes kostten het bijstrooien en het uitmesten van de uitloop de meeste arbeidstijd. Wanneer de totale arbeidstijd werd omgerekend naar de verblijfsduur van de kalveren en uitgedrukt in minuten per dag, bleken de verschillen tussen de huisvestingen gering. De dagelijkse arbeidsbehoefte van beide huisvestingstypen is dus vergelijkbaar.

    Resultaten: verblijfsduur

    Ook voor de verblijfsduur werd geen structureel verschil gevonden. In twee van de drie vergelijkbare rondes verbleven de kalveren in de EXP2-huisvesting langer dan in REG2, terwijl in de tweede ronde juist de reguliere huisvestingen de langste verblijfsduur hadden.

    Op basis van de resultaten kon daarom niet worden vastgesteld dat de aangepaste XL-5 huisvesting structureel een langere verblijfsduur mogelijk maakt.

    Ervaringen van de verzorgers

    Uit de evaluatieformulieren bleek dat de verzorgers de aangepaste huisvesting gemiddeld beoordeelden met een 8,5. De belangrijkste voordelen die zij noemden, waren:

    • de grotere beschikbare ruimte;
    • de drogere ligplaats;
    • het eenvoudiger schoonmaken;
    • het gemakkelijker verplaatsen van de kalveren.

    Tegelijkertijd ervoeren de meeste verzorgers de aangepaste huisvesting als arbeidsintensiever, met name tijdens het volledig schoonmaken en schoonspuiten van de grotere huisvesting. Deze ervaring kwam niet helemaal overeen met de geregistreerde arbeidstijden, waarin geen terugkerende verschillen tussen beide huisvestingstypen werden gevonden.

    Aandachtspunten bij de interpretatie

    Bij de duiding van de resultaten dient rekening te worden gehouden met verschillende factoren die invloed kunnen hebben gehad op de uitkomsten. Denk aan de leeftijd en ontwikkeling van de kalveren, de verblijfsduur, weersomstandigheden, de aanwezigheid van een schaduwdoek, het gebruik van sensoren en het beperkte aantal onderzoeksrondes.

    Daarnaast kon in de derde onderzoeksronde geen volledige vergelijking worden gemaakt doordat de REG1-huisvesting niet deelnam.

    Conclusie

    Op basis van dit onderzoek kan worden geconcludeerd dat de aangepaste XL-5 groepshuisvesting structureel geen hogere of lagere dagelijkse arbeidstijd heeft dan de reguliere XL-5 groepshuisvesting. Ook kan niet worden geconcludeerd dat de kalveren structureel langer in de aangepaste huisvesting kunnen verblijven.

    Wel laten de praktijkervaringen van de verzorgers en een deel van de resultaten zien dat de aangepaste huisvesting potentie heeft en voordelen biedt op het gebied van beschikbare ruimte, hygiëne en mogelijk de verblijfsduur van kalveren in de huisvesting.

    Het onderzoek is gezamenlijk uitgevoerd door CalfOTel en KTC Zegveld.

    De samenvatting is opgesteld door KTC Zegveld en door beide partijen goedgekeurd.